Sudan’da Katarakt Ameliyatları

Sudan 2.5 milyon kilometre karelik yüzölçümüyle Afrika’nın en büyük ülkesi. Hartum Mavi ve Beyaz Nil’in buluştuğu bereketli toprakların başkenti.

Sudan 2.5 milyon kilometre karelik yüzölçümüyle Afrika’nın en büyük ülkesi. Hartum Mavi ve Beyaz Nil’in buluştuğu bereketli toprakların başkenti. Sudan’ın Nüfusu 40 milyon, bunun %60’ını Araplar oluşturuyor. Araplar haricinde Zagavalar, Forlar, Masatiler’den oluşan Sudan’ın yaklaşık %5’ini de Hıristiyanlar oluşturmakta.

Sudan bağımsızlığını Muhammed Ahmed El Mehdi’nin Haraket’ul Ensar yani Ensar isimli hareketiyle 1956 yılında İngilizlere karşı verdiği mücadelenin ardından elde etmiş. Bağımsızlık sonrası güney bölgesinde yaklaşık 21 yıl süren çatışma ve kaos ortamı süregelmiş, ancak sonunda yapılan barışla tam işler yoluna girdi derken bu kez de son üç yıldır dünya kamuoyunda adını sıkça duyduğumuz Darfur sorunu ortaya çıkıverdi. Darfur başkent Hartum'un yaklaşık 1300 kilometre batısında yer alan 6 milyon nüfusa ve Türkiye’den daha büyük kara parçasına sahip olan bir bölgedir. Kendi içinde de batı, güney ve kuzey Darfur olarak üçe bölünmüş durumdadır.

Son günlerde bölgede sular durulmuş gibi görünse de batı medyasının Darfur’a olan ilgisi hiç azalmamış bilakis daha da hız kazanarak bölgede yaklaşık 90 civarında Batılı kuruluş ve misyonerler faaliyet göstermeye başlamıştır. İHH İnsani Yardım Vakfı olarak dokuz günlük Sudan programımızda daha önceden tespit etmiş olduğumuz 379 sudanlı katarakt hastasının hem ameliyatlarını yaptırmak hem de bölgedeki diğer çalışmalarımızı yerinde görmek ve yeni projeleri değerlendirmek üzere Hartum ve Darfur’da bulunduk. Çalışmalarımız süresince gerçekten son derece üzücü manzaralarla karşılaştık.

Sudanın en büyük sağlık sorunlarından biri olan kataraktın, gerek alt yapı eksikliği gerekse ekip ve ekipman gibi diğer teknik yetersizlikler nedeniyle ve en önemlisi yetersiz beslenme sonucu ortaya çıktığını öğreniyoruz. Ülkedeki göz doktorlarının sayısı 110 civarında ancak bunların yalnızca 80 kadarı ameliyat yapabilir yeterliliğe sahip. Bu durumda Sudan’da her 45 bin kişiye 1 göz doktoru düşüyor. Sudan genelinde 1 milyonun üzerinde katarakt hastası bulunuyor ve her yıl bu sayıya 100 bine yakın yeni katarakt hastası ekleniyor. Sudan’da 1 yılda yapılan katarakt ameliyatları 30 bini aşmıyor. Dolayısıyla bu sorun önümüzdeki yıllarda daha da kronik hale gelecek demektir.

Çalışmalarımız esnasında Darfur’da karşılaştığımız manzaralar içler acısı. Genç, yaşlı, çoluk çocuk her kesimden katarakt hastasına sıkça rastlamanız mümkün. 5-6 yaş grubu çocukların dahi iki gözünün birden katarakt olması ve daha bu yaşta görme nimetinden yoksun olmaları insanın yüreğini sızlatıyor. Üstelik barındıkları kamplarda hayat şartları son derece ağır. Tamamen açıkta ve 40 derecenin üstünde bir sıcaklıkta yaşayan bu insanlar üstelik yetersiz beslenmeyle karşı karşıyalar.

Çalışmamıza 2. günün sabahı Niyala'daki Kass, Bognas, Dreç ve diğer kamplarda devam ettik. Partnerimiz AL BASAR kuruluşunun hastanesi olan MEKKE göz hastanesi ile birlikte tespit etmiş olduğumuz 379 fakir sudanlı göçmenlerin ameliyatlarına başlıyoruz. İnsanların sevinçlerini görmek bizlere mutlu anlar yaşattı. Anneler çocuklarını yeniden göreceği günlerin yaklaşmasından, çocuklar da anne ve babalarını tekrar görecekleri anı beklemekten büyük mutluluk duyuyorlardı. Kamplardaki ameliyatların ardından tekrar başkent Hartum'a uçuyor ve tüm masrafları İHH tarafından karşılanan yetim ve kimsesiz çocukların oluşturduğu kreşimizi ziyaret ediyoruz. Programımızın sonuna doğru niyaladan gelen haberle sevincimiz iki kat artıyor. Katarakt ameliyatını yaptırdığımız yaşlı bir amcamız “benim tekrar görmeme vesile olan o kardeşlerim nerede! onlara sarılmak istiyorum” dediğini haber almıştık. İN�zAALLAH bu amcamıza sarılmayı bir dahaki sudan programımızın notları arasına alıyor ve o gece dönüş yolculuğuna başlıyoruz.

Yaşar Kutluay

İHH SA�zLIK BİRİMİ