23.03.05

ahmet

Kırgızistan'da Kriz Yayılıyor

Kırgızistan'ın Oş ve Calalabad'kentlerinde kontrolü ele geçiren protestocular, eylemlerini başkent Bişkek'e taşırken Devlet başkanı Akayev İçişleri Bakanı'nı görevden aldı. Askar Akayev'in sadece Bişkek'e hakim olabildiği belirtiliyor.

Kırgızistan Devlet Başkanı Askar Akayev'in istifasını talep ederek Oş ve Calalabad kentlerinde ayaklanan muhalifler, bir hükümet binası daha ele geçirdiler. Yetkililer, Kadimçay bölgesindeki Pulgon kentinde bulunan bir hükümet binasının muhalifler tarafından basıldığını söylediler.

Muhalif yetkililer ise, yaklaşık 600 protestocunun, binanın kontrolünü kan dökmeden ele geçirdiğini söylediler. Kırgızistan Başbakanı Nikolay Tanayev'in, muhaliflerle uzlaşma zemini aramak amacıyla ülkenin güneyindeki Oş kentine gideceği bildirildi. Devlet Başkanı Askar Akayev'in sözcüsü, Tanayev'in bugün, muhaliflerin kontrolündeki Oş kentine gideceğini, ancak suçlularla masaya oturmayacağını söyledi.

Sözcü, Tanayev'in, yapıcı müzakerelerde bulunacak bir arabulucu arayacağını kaydetti. Huzursuzluk ve şiddetli sokak çatışmalarının ardından hükümet ve muhalefet kanatları tansiyonu düşürmek için harekete geçti. Devlet Başkanı Askar Akayev, Ukrayna benzeri bir devrimin başlaması durumunda Kırgız ve Özbek halk grupları arasında iç savaş patlak verebileceğini savundu.

Tartışmalı Devlet Başkanı Askar Akayev'in ılımlı bir çizgiye geçmesi de Kırgızistan'daki gerginliğin sona ermesine yetmedi. Akayev, Seçim Komisyonu'nun oylamaya hile karıştığı şeklindeki suçlamaları değerlendireceğini, Yüksek Mahkeme'nin de �zubat ve Nisan aylarındaki iki turlu seçime dair usülsüzlük iddialarını inceleyeceğini duyurmuştu.

İçişleri Bakanı Bakirdin Subanbekov ile Başsavcı Mıktıbek Abdıldayev görevlerinden alındı. Akayev, önceki gün imzaladığı kararnameyle İçişleri Bakanı Subanbekov ile Başsavcı Abdıldayev'i görevlerinden aldı. Akayev, Subanbekov ile Abdıldayev'in yerlerine ise Başbakan Yardımcısı Keneşbek Düşabeyav'i geçici olarak İçişleri Bakanlığı'na, Marat Sultanov'u da yine geçici olarak Başsavcılık görevine atadı.

Kırgızistan'da dün gözaltına alınan ve daha sonra serbest bırakılan muhalif isimlerden Topçubek Turgunaliyev, Akayev'in sadece Bişkek'e hakim olduğunu ileri sürdü. Kırgızistan Demokratik Hareketi lideri Turgunaliyev, ''Bazı bakanlar ile valiler ve kaymakamların ortalıkta gözükmediğini ve gizlendiğini''öne sürerek, ''akayev iktidarı sadece Bişkek'te geçerli, Devlet Başkanı'nın çevresindekilerin açıklamaları birbirini tutmuyor, her açıklama yapan kişi farklı şeyler söylüyor''dedi.

Fergana. ru ajansının haberine göre ise Oş Emniyet Müdürü muhalefetle görüşmeyi kabul etmiyor. Muhalefeti ''eski suçlular''olarak niteleyen Abdurahmanov, göstericilerin emniyet müdürlüğünü ele geçirdikten sonra, arşivde bulunan tüm suç dosyalarını imha ettiğini ileri sürdü. Alınan bilgilere göre, Oş'ta miting devam ediyor.

Mitinge katılanların sayısının 5 binden fazla olduğu belirtilerek, şehir içi ve dışında düzen ve güvenliği sağlamak üzere gönüllü milisler ve atlı ekiplerin oluşturulduğu bildirildi. Öte yandan, muhalefet, Rus basın yayın organlarına yanlı haber yaptıkları gerekçesiyle tepki gösterdi.

Rus basınının haberlerinin sağlam kaynaklara dayanmadığını ifade eden muhalif isimlerden Cusupbek Ceenbekov, Rus basınında yer alan ''göstericiler ellerinde bulunan kentlerdeki bankaları soyuyor''haberlerinin doğru olmadığını söyledi. Kırgızistan Merkez Bankası da Calalabad'da banka soygunu haberlerini yalanladı.

Gürcistan Devlet Başkanı Mihail Saakaşvili, Kırgız yönetimiyle muhalefet arasında arabuluculuk yapmaya hazır olduğunu açıkladı. Saakaşvili, Kırgızistan Devlet Başkanı Askar Akayev'e bir mektup göndererek, Kırgızistan'a dostluk eli uzatmak istediğini iletti. Saakaşvili mektupta bu girişiminin, Kırgızistan'ın içişlerine karışmak şeklinde değerlendirilmemesini istedi. Saakaşvili mektubunda, “Ben sadece istikrarın yerleşmesi, herhangi çatışma ve düzensizlik olmaması için iktidarla muhalefet arasında diyalog kurulmasına yardımcı olmak istiyorumî dedi.

Rusya'da yayımlanan Kommersant gazetesi de Kırgızistan'daki olayların nasıl son bulacağı konusunda kimsenin tahmin yürütmeye cesaret edemeyeceği yorumunu yaptı ve Rusya'nın, oyunun kurallarının değiştiğini kabul etmesi gerektiğini yazdı. Gazetede yer alan makalede, ''Kırgızistan Devlet Başkanı Askar Akayev'in gemisinin büyük yara aldığı ve bundan sonra yapılacakların, geminin batmasını geciktirmekten başka işe yaramayacağı''ileri sürüldü.

Beyaz Rusya Dışişleri Bakanlığı da , Kırgızistan'da ülke muhalefetinin, parlamento ilk tur seçimleri sonuçlarına itiraz etmek için başlattığı protesto eylemlerini kınadı. Dışişleri Bakanlığı tarafından yayınlanan bildiride, Kırgızistan'ın güneyinde yaşanmakta olan iç kargaşadan duyulan endişe dile getirilirken, toplumun meydanlara sürüklenmesi ve kamu binalarının zorla ele geçirilmesi yoluyla politik sorunların çözülemeyeceği vurgulandı.

Özbekistan, Kırgızistan'da seçimlerden sonra özellikle güneyde baş gösteren olaylara ilişkin olarak, ''sorunların dış güçlerin etkisinde kalmadan çözülmesini''istedi.

Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, seçim sonuçlarının bazı siyasi parti ve grupları tatmin etmemesi nedeniyle çıkan kargaşanın diyalog ve kanunlar çerçevesinde giderilmesi gerektiği belirtildi.

Açıklamada, ''Kırgız halkı, ülkede ihtilafları derinleştirmek için fırsattan yararlanmaya, milletler arası kavga çıkarmaya çalışan kötü niyetli güçlerin, öncelikle dış güçlerin bozguncu çağrıları, çaba ve hareketlerinin arkasından gitmeyecektir''denildi.

Ukrayna yönetimi, seçimlerin ardından gerilimin tırmandığı Kırgızistan'daki Ukrayna elçisini, "sorumluklarını aştığı" gerekçesiyle geri çağırdı. Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada Ukrayna'nın Kırgızistan'da bulunan geçici temsilcisi Oleksandr Baldynyuk'un, ülkede protesto gösterilerinin yoğunlaştığı şehirlerden biri olan Celalabad valisine yazdığı mektuptan dolayı geri çağrıldığı belirtildi.

Açıklamada elçinin valiye yazdığı mektupta Kırgızistan'da yaşananlar ile ilgili belirttiği görüşlerinin, Ukrayna'nın görüşlerini yansıtmadığı belirtildi. Kırgızistan'da binlerce muhalif gösterici özellikle Oş ve Celalabad kentlerinde protesto gösterileri düzenlerken Ukrayna elçisi Baldynyuk, bir mektup yazarak Celalabad valisine "Eminim ki kişisel otoriteniz ve devlet çalışanlarının kişisel becerileri ülkedeki sorunun çözülmesi için bir garanti olacaktır" şeklinde seslenmişti.

---