I. Çeçen-Rus Savaşı’nın 19. Yıldönümü
11 Aralık 1994 sabahı Rus birliklerinin Çeçenistan topraklarına girmesiyle ilk Çeçen Rus Savaşı başladı. Savaşta Rusya’nın gerçekleştirdiği insan hakları ihlalleri ve savaş suçları uluslararası insan hakları örgütlerinden büyük tepkiler aldı.
Çeçenistan 11.12.2014

1980’li yılların sonlarında Sovyetler Birliği’nin çözülme sürecine girmesiyle Çeçenler 1 Kasım 1991 yılında Çeçen-İnguş Cumhuriyeti adı ile bağımsızlıklarını ilan etti. Ancak bağımsızlığı kabul etmeyen Rusya, bağımsızlık yanlısı kadroyu tasfiye edip Rus yanlısı bir yönetimi iş başına getirmek için Çeçenistan içinden asker ve silahla desteklediği bir muhalefet ortaya çıkardı. Hükümet birlikleriyle çatışan Moskova yanlısı muhaliflerin bağımsızlık yanlısı yönetim karşısında zayıf kalmaları üzerine Rusya devlet başkanı Boris Yeltsin, olaylara doğrudan müdahalede bulunmak için bir gerekçe oluşturmak amacıyla bir ültimatom vererek taraflardan 48 saat içinde silahlarını bırakmalarını istedi. Ancak Çeçenistan cumhurbaşkanı Yeltsin’in böyle bir ültimatom verme yetkisinin olmadığını bildirince Rusya, 3 Aralık 1994’te uçaklarla Grozni’deki başkanlık sarayını bombaladı. 11 Aralık 1994 sabahı da Rus birlikleri tanklarla Çeçenistan topraklarına girdi. Böylelikle ilk Çeçen Rus Savaşı başlamış oldu.

Rus yönetimi Çeçenistan’ı tekrar Rusya’ya kazandırmak için Aralık 1994’te başlattığı saldırıyı karşılaştığı direnişten dolayı ancak iki sene sürdürebildi. Savaşta sürekli asker kaybetmesi nedeniyle çekilmek ve direnişi sürdürenlerle masaya oturmak zorunda kaldı. 1996’da imzalanan anlaşmayla Çeçenistan’ın bağımsızlığı Moskova tarafından resmen tanınmış oldu. Yeltsin yönetimindeki Rusya’nın 1994–96 yılları arasında Çeçenistan’a açtığı başarısız savaşın ardından 31 Ağustos 1996 tarihinde Çeçenistan ile Rusya arasında, Rusya’nın yeni Çeçen yönetimini tanıdığı bir barış anlaşması imzalandı. Ancak bu anlaşma Rusya’nın Ekim 1999’da anlaşmayı ihlal ederek yeniden Çeçenistan’ı işgal etmesine engel olamadı.

I. Çeçen-Rus Savaşı’nda Rusya’nın gerçekleştirdiği insan hakları ihlalleri ve savaş suçları uluslararası insan hakları örgütlerinden büyük tepki aldı. Rus birliklerine ait savaş uçakları Çeçenistan’dan çekilme sürecinde başkent Caharkale’yi (Grozni) ağır bombardımana maruz bıraktı ve bunun sonucunda Caharkale’de binlerce sivil hayatını kaybetti. İlk Çeçen savaşında hayatlarını kaybedenlerin sayısının 200 bin civarında olduğu belirtilmektedir. Yine savaş sırasında yaşadıkları yerleri terk ederek göç etmek zorunda kalanların sayısı ise 500 binin üzerindedir.

İlgili haberler
Tümünü gör
Mesut Şen’in şahitlikleri
Mesut Şen’in şahitlikleri
Uzun yıllardır İHH’da görev yapan Mesut Şen, vakfın YouTube kanalına konuk oldu. Şen, yıllar boyu yaptığı uzun seyahatlerde kendisine emanet edilen hikayeleri izleyicilere aktardı.
Reyhangül Ahmet’in çaresizliği
Reyhangül Ahmet’in çaresizliği
Doğu Türkistanlı Reyhangül Ahmet, İHH'nın YouTube kanalına konuk oldu. Reyhangül, yurt dışına çıkmak istediklerinde “Türkiye’den başka bir yere gitmeyi düşünmedik bile” dedi.
Bir varmış, bir yokmuş
Bir varmış, bir yokmuş
Sürpriz yapmak için yola çıktılar, binlerce kilometre gittiler. Ancak yol, onlara da süprizler hazırlamıştı. Geri dönmek, hiç kolay olmadı. "Bir Sürpriz Yap", İHH Youtube Kanalı’nda yayınlandı.